ChatGPT canvas is sinds 28 mei 2026 verdwenen uit de modellen die je standaard gebruikt. OpenAI meldde in de release notes dat canvas niet langer beschikbaar is in GPT-5.5 Instant en GPT-5.5 Thinking, en dat schrijven en coderen voortaan in de chat zelf gebeuren via writing blocks en code blocks.
Wie canvas kende als de aparte werkruimte rechts naast het gesprek, merkt dat vooral aan wat er niet meer is. Geen los paneel, geen terugknop met versiegeschiedenis en geen snelkoppelingenmenu voor schrijflengte of leesniveau. De functionaliteit is niet volledig verdwenen, maar wel platter geworden en verplaatst naar de thread, net zoals eerder gebeurde met andere onderdelen van de interface waaronder ChatGPT agent mode.
Voor betaalde accounts is canvas nog even benaderbaar via oudere modellen, maar die worden een voor een uitgezet. Wie er een schrijfproces op had gebouwd, heeft daarmee een paar weken om iets anders in te richten.
Bestaat ChatGPT canvas nog?
ChatGPT canvas bestaat niet meer in de modellen die de meeste mensen gebruiken. OpenAI heeft de functie op 28 mei 2026 verwijderd uit GPT-5.5 Instant en GPT-5.5 Thinking, de twee modellen waar zowel gratis als betaalde accounts standaard op draaien. Schrijven en coderen lopen sindsdien via writing blocks en code blocks in de chat.
Het onderscheid dat overblijft, is dat tussen huidige en legacy-modellen. Betaalde gebruikers kunnen via de modelkiezer nog oudere modellen selecteren waarin canvas wel werkt, maar OpenAI noemt dat expliciet een tijdelijke situatie tot die modellen worden uitgezet. Gratis accounts hebben die keuze niet.
De verwarring die hierover bestaat is begrijpelijk. Canvas kwam in oktober 2024 uit als beta voor Plus- en Teamgebruikers, werd daarna breder beschikbaar en verdween vervolgens weer, zonder aparte aankondiging maar als regel in de release notes bij een modelupdate. Veel handleidingen op internet beschrijven nog de situatie van voor mei 2026.
Twijfel je of je zelf nog canvas hebt, dan is dat in één handeling te zien. Vraag om een langere tekst en let op waar het antwoord verschijnt. Opent er een paneel rechts naast het gesprek, dan zit je op een legacy-model. Krijg je een bewerkbaar blok in de thread zelf, dan werk je met de nieuwe opzet.
Wat zijn writing blocks en code blocks?
Writing blocks en code blocks zijn de opvolgers van canvas en werken in de chat zelf in plaats van in een apart paneel. Je krijgt een bewerkbaar blok in de thread waar het antwoord normaal zou staan, en dat blok pas je aan zonder dat het gesprek een nieuwe versie eronder plakt.
De reden die OpenAI noemt is consistentie tussen apparaten. Een zijpaneel werkt op een breed scherm anders dan op een telefoon, terwijl een blok in de thread overal hetzelfde is. Dat verklaart ook waarom de functie platter is geworden: alles wat afhing van de ruimte naast het gesprek, is meegesneuveld.
In de praktijk betekent het dat je bewerkingen weer via de chat aanstuurt. Je vraagt om een aanpassing, het blok wordt bijgewerkt en de conversatie loopt eromheen door. Wat blijft is dat het model niet je hele tekst opnieuw uitspuugt bij elke wijziging, wat de belangrijkste winst van canvas was.
Qua opmaak verandert er weinig. Net als canvas ondersteunen writing blocks basis-Markdown, dus vet, cursief, koppen, opsommingstekens en genummerde lijsten. Uitgebreidere opmaak zat er in canvas al niet in, dus wie daar tegenaan liep, loopt er nog steeds tegenaan. Bij code herkent ChatGPT de programmeertaal automatisch zodra je een fragment plakt of laat genereren.
Wat over gesprekken heen blijft hangen, valt onder een andere functie. Instructies en voorkeuren die je vaker gebruikt horen thuis in ChatGPT geheugen, dat losstaat van de vraag of je in een blok of in een paneel werkt.
Wat kon canvas dat writing blocks niet doen?
Canvas bood drie dingen die in de huidige opzet ontbreken of zijn afgezwakt. Het loont om te weten welke, want daarmee weet je ook wat je nu zelf moet regelen.
Het begon al bij het openen. Canvas ging vanzelf open zodra ChatGPT herkende dat je een schrijf- of codeproject startte, en je kon het ook zelf oproepen door erom te vragen of op het canvas-icoon te klikken. Die drempel bestaat nu niet meer, want een writing block verschijnt gewoon in het antwoord.
Versiebeheer en gerichte bewerkingen
Versiebeheer zat in canvas in een terugknop in de werkbalk, waarmee je een eerdere versie van je document of code terugzette als een bewerking de verkeerde kant op ging. Die geschiedenis leefde in het canvas zelf en niet in de chat, dus je hoefde niet terug te scrollen om te zien wat er was veranderd.
Daarnaast kon je een specifiek stuk tekst markeren en alleen dat gedeelte laten bewerken of er een vraag over stellen. In de huidige opzet stuur je die precisie via je prompt aan, wat werkt zolang je duidelijk beschrijft welk deel je bedoelt. Bewaar belangrijke tussenversies daarom zelf, buiten ChatGPT.
Het snelkoppelingenmenu
Het snelkoppelingenmenu stond rechtsonder in canvas en bevatte vaste bewerkingen: bewerkingen laten voorstellen, de schrijflengte aanpassen, het leesniveau bijstellen of een laatste verfijning toevoegen. Voor code was er een variant met reviewen, fouten opsporen en suggesties tonen.
Die knoppen zijn weg, de onderliggende taken niet. Alles wat het menu deed kun je in een prompt vragen, alleen moet je die prompt nu zelf formuleren. In de periode dat ik ChatGPT intensief gebruikte was dat menu vooral een tijdbesparing, geen unieke capaciteit.
Exporteren en delen
Exporteren ging in canvas via een downloadknop rechtsboven, waarmee een document als pdf, Markdown of Word naar buiten ging. Bij code herkende canvas de programmeertaal en koos het automatisch de juiste extensie, zoals .py, .js of .sql.
Delen werkte vergelijkbaar met het delen van een gesprek: je stuurde een canvas-item door, waarna de ontvanger het zag zoals jij het had achtergelaten. Voor beide functies geldt dat je nu de inhoud uit het blok kopieert en zelf in een bestand of document zet, wat een handeling extra kost bij werk dat je vaak deelt.
Voor wie regelmatig documenten aanlevert, is die extra handeling het opvallendste verschil in de dagelijkse praktijk. Kopieer de inhoud van het blok naar het programma waarin de tekst uiteindelijk toch moet staan, dan sla je de omweg via een gedownload bestand over. Bij code plak je het fragment rechtstreeks in je editor, die de taal net zo goed herkent als canvas dat deed.
Kun je canvas nog gebruiken via legacy-modellen?
Canvas werkt nog in oudere modellen, maar alleen voor betaalde accounts en niet lang meer. OpenAI heeft GPT-4.5 op 27 juni 2026 uit ChatGPT gehaald en zet OpenAI o3 op 26 augustus 2026 stop. Zodra die modellen weg zijn, verdwijnt de laatste plek waar canvas nog draait.
Praktisch betekent dat één ding: bouw er geen werkwijze meer op. Een proces dat afhangt van een functie in een model dat over enkele weken uit de modelkiezer verdwijnt, moet je binnen die weken alsnog omzetten. Beter doe je dat nu, met de tijd om het rustig te testen.
Welke modellen je überhaupt kunt kiezen, hangt af van je abonnement, en de gratis versie heeft geen modelkiezer met legacy-opties. Een overzicht van de verschillen tussen de plannen staat in wat kost ChatGPT, inclusief wat je met een betaald account extra kunt selecteren.
Welk model je op dit moment gebruikt, zie je in de modelkiezer boven het gesprek. Staat daar GPT-5.5 of nieuwer, dan werk je met writing blocks. Selecteer je een legacy-model, dan krijg je canvas terug, maar begint elk nieuw gesprek dat je zonder die selectie start weer op het huidige model. Dat maakt het lastig om er consequent mee te werken, ook in de weken die nog resten.
Wat gebruik je in plaats van canvas voor langere documenten?
In plaats van canvas werk je aan langere documenten met writing blocks, aangevuld met een plek waar je context blijvend neerzet. Canvas was per document, en dat was tegelijk de zwakte: elke nieuwe tekst begon zonder de instructies en bestanden van de vorige keer.
Voor werk dat terugkeert is een ChatGPT project de logischere plek. Bestanden, instructies en gesprekken blijven daar aan één onderwerp gekoppeld, zodat je niet bij elke sessie opnieuw uitlegt wat de context is. Voor werkwijzen die je aan anderen wilt geven kun je een custom GPT maken, al voelden custom GPT’s voor mij eerder als een afgezwakte variant van Claude-projecten, met inconsistentere output tussen test en dagelijks gebruik.
Buiten ChatGPT ligt het dichtstbijzijnde alternatief bij Claude artifacts, dat wel nog als apart paneel naast het gesprek werkt en waar je documenten en code in een eigen venster bijhoudt. Wat mij bij lange documenten opvalt, is dat Claude de context beter vasthoudt dan ChatGPT, wat vooral merkbaar is bij teksten die je over meerdere sessies verfijnt.
Ik heb ChatGPT 5.5 kort getest na de release om het model in het bredere LLM-landschap te kunnen plaatsen. De sprong van 5.4 naar 5.5 voelde eerder als verfijning dan als doorbraak, en het verdwijnen van canvas past in dat beeld: minder een verbetering van wat het model kan, meer een vereenvoudiging van de interface eromheen.
De keuze tussen die drie hangt af van hoe vaak het werk terugkomt. Eenmalige teksten schrijf je gewoon in een writing block, zonder verdere inrichting. Werk dat elke week terugkeert met dezelfde uitgangspunten hoort in een project. Werk dat een collega ook moet kunnen doen zonder jouw uitleg, hoort in een custom GPT of in een vastgelegde prompt die het team deelt.
Wat betekent dit voor je werkwijze?
Het verdwijnen van canvas laat zien hoe kwetsbaar een werkwijze is die op één functie van één leverancier leunt. Wie zijn schrijfproces had ingericht rond het canvaspaneel, de terugknop en het snelkoppelingenmenu, is die inrichting kwijt door een regel in release notes bij een modelupdate.
De les zit in het onderscheid tussen taak en tool. Wat je nodig hebt is een document dat je stap voor stap verfijnt, versies die je kunt terugzetten en een controle voordat de tekst naar buiten gaat. Welke knop dat oplevert, verschilt per kwartaal. Leg de stappen vast, niet de knoppen, en bewaar tussenversies op een plek die je zelf beheert.
Praktisch komt dat neer op drie gewoontes. Bewaar tussenversies van belangrijke teksten buiten de tool, in een map of documentomgeving die je zelf beheert. Schrijf de stappen van je proces ergens op, zodat je weet welke handelingen je terug moet vinden als een knop verdwijnt. En controleer de output voordat hij naar buiten gaat, ongeacht in welk paneel of blok hij is ontstaan.
Zo’n aanpak maakt het ook eenvoudiger om over te stappen wanneer een leverancier iets weghaalt. De stap blijft hetzelfde, alleen het gereedschap verandert, en dan is de overgang een kwestie van uitzoeken waar de knop nu zit.
Wie ChatGPT breder wil leren gebruiken dan één functie, met promptopbouw en outputcontrole als vaste werkwijze, vindt die opbouw terug in de ChatGPT cursus van LearnLLM. De overige functies van de tool staan uitgewerkt in de ChatGPT handleiding, die per onderdeel behandelt wat er wel en niet mee kan.
