Een ChatGPT prompt werkt pas goed zodra je drie dingen meegeeft: waar het over gaat, wat je ermee wil doen en in welke vorm je het antwoord wil. Zonder die drie vult ChatGPT de rest zelf in, en dat levert zelden precies op wat je zocht.
Hoeveel context je meegeeft bepaalt uiteindelijk meer dan de exacte woorden die je kiest.
Hieronder staan zes categorieën waar de meeste ChatGPT-taken op kantoor onder vallen, met per categorie een voorbeeldprompt die je direct kunt kopiëren en aanpassen. Bij het laatste voorbeeld staat een stap die in de meeste prompt-tips ontbreekt: hoe je ChatGPT vraagt om zijn eigen antwoord te laten controleren.
Wil je deze aanpak structureel maken in plaats van losse voorbeelden te kopiëren, dan bouwt de ChatGPT cursus van LearnLLM daar een vaste werkwijze omheen.
Schrijven en herschrijven
Schrijven en herschrijven is de meest gebruikte ChatGPT-taak, van een e-mail tot een productbeschrijving. De kwaliteit hangt vooral af van hoeveel context je geeft over wie de tekst leest en in welke toon die moet klinken.
Schrijf een e-mail aan een klant wiens levering een week vertraging heeft.
Toon: zakelijk maar niet formeel.
Lengte: maximaal 100 woorden.
Sluit af met een concreet alternatief.Wil je een bestaande tekst verbeteren in plaats van iets nieuws schrijven, geef dan de originele tekst mee en benoem specifiek wat je anders wil: korter, directer, minder jargon.
Schrijf je die prompts in het Nederlands, dan werkt dat net zo goed als in het Engels. Hoe je dat instelt staat bij ChatGPT in het Nederlands gebruiken.
Samenvatten en documenten verwerken
Samenvatten werkt het best wanneer je vooraf aangeeft wat je met de samenvatting gaat doen, want dat bepaalt welke details wel en niet relevant zijn.
Vat dit rapport samen in maximaal 150 woorden, voor een collega die geen tijd heeft het hele stuk te lezen.
Focus op de conclusies en de genoemde risico's.
Laat achtergrondinformatie weg.
[plak hier de tekst]Bij langere documenten werkt het beter om ze in stukken aan te leveren dan alles in één keer te plakken. Zeker met de gratis versie loop je anders sneller tegen een lengtelimiet aan.
Analyseren en structureren
Analyseren en structureren betekent dat je ChatGPT vraagt om orde aan te brengen in informatie die je zelf aanlevert. Vraag niet om feiten die het model toch niet kan kennen.
Vergelijk deze twee offertes op prijs, levertijd en garantievoorwaarden.
Zet het resultaat in een tabel.
Benoem per punt welke offerte gunstiger is en waarom.
[plak hier offerte 1]
[plak hier offerte 2]Deze aanpak werkt ook bij het structureren van losse notities tot een overzicht, of bij het categoriseren van een lange lijst klantvragen.
Plannen en organiseren
Plannen en organiseren met ChatGPT werkt goed voor het opzetten van een structuur, minder goed voor het invullen van feitelijke details die je zelf moet aanleveren.
Stel een concept-agenda op voor een overleg van 30 minuten over de planning van Q3.
Deelnemers: 4 teamleden.
Doel: prioriteiten vaststellen voor de komende twee maanden.
Voeg per agendapunt een geschatte tijdsduur toe.Voor grotere planningstaken, zoals een projectplanning met meerdere fases, werkt het beter om het gesprek in stappen op te bouwen in plaats van alles in één prompt te vragen.
Leren en uitleg krijgen
Leren en uitleg krijgen via ChatGPT werkt het beste wanneer je aangeeft op welk niveau je al zit. Zonder die context krijg je vaak een uitleg die te basaal of juist te technisch is.
Leg uit wat een DPIA is.
Ik werk bij een marketingbureau en heb geen juridische achtergrond.
Gebruik een concreet voorbeeld uit onze sector.
Maximaal 200 woorden.Vraag gerust door met “leg dat laatste punt nog een keer uit, maar dan simpeler” in plaats van de hele vraag opnieuw te stellen. ChatGPT onthoudt de context binnen hetzelfde gesprek.
Eigen werk laten controleren
Eigen werk laten controleren is de categorie die in de meeste prompt-overzichten ontbreekt, terwijl het precies de stap is die een AI-fout opvangt voordat die de deur uitgaat.
Controleer deze tekst op feitelijke claims die ik zelf moet verifiëren.
Markeer elk cijfer, elke naam en elke verwijzing naar een bron of wet apart.
Geef geen oordeel over de toon, alleen over de feitelijke onderbouwing.
[plak hier de tekst]Deze prompt werkt zo goed omdat hij ChatGPT niet vraagt om te bevestigen dat iets klopt, maar om te wijzen op wat je zelf nog moet natrekken.
Een taalmodel kan hallucineren: een fout antwoord ziet er voor het model net zo overtuigend uit als een goed antwoord, en precies daarom is deze verificatiestap nodig.
Wat maakt een ChatGPT prompt goed?
Een goede ChatGPT prompt bevat vier elementen: een rol voor het model, een duidelijk doel, de context die het model niet kan raden, en de gewenste vorm van het antwoord. Hoe explicieter je die vier invult, hoe minder ChatGPT zelf hoeft aan te vullen.
Het toewijzen van een rol is het element dat het vaakst wordt overgeslagen, terwijl het de toon van het hele antwoord stuurt. Hoe je dat concreet opbouwt staat bij rollen toewijzen in een prompt.
Kun je een ChatGPT prompt hergebruiken?
Ja, een ChatGPT prompt kun je hergebruiken door het vaste gedeelte, zoals rol en vorm, te bewaren en alleen de inhoud per keer aan te passen. Zo bouw je langzaam een eigen bibliotheek van prompts die al bewezen werken voor jouw taken.
Voor taken die uit meerdere stappen bestaan, zoals eerst analyseren en dan pas schrijven, werkt het beter om dat op te knippen in losse prompts na elkaar. Hoe dat opbouwen in de praktijk werkt staat bij prompt chaining.
Hoe leer je structureel goede prompts schrijven?
Je leert structureel goede prompts schrijven door niet bij losse voorbeelden te blijven hangen, maar een vaste werkwijze te bouwen rond je eigen terugkerende taken.
Een lijst met kant-en-klare zinnen is daarvoor niet genoeg. Je moet ook weten wanneer je welk element aanpast en hoe je de output controleert voordat je hem gebruikt.
Die werkwijze bouw je stap voor stap op, met het 5-elementen-framework en vijf vaste controlevragen die je toepast op je eigen werk in plaats van op een fictief voorbeeld. Concrete voorbeelden van waar dat toe leidt staan bij slimmer werken met AI.
